Te laat in het ontwerpproces

“Antwerpen krijgt steeds vaker te maken met zowel droogte als wateroverlast”, vertelt Ronny Van Looveren, Projectleider Klimaatadaptatie bij Stad Antwerpen. “Tegelijk beschikken we al over heel wat kennis en beleidsvisie rond waterbeheer. De uitdaging ligt vooral in het opschalen daarvan naar de volledige stad.” Bovendien kwam waterbeheer vaak pas laat in het ontwerpproces voor stadsrenovatie aan bod. Dat leidde tot herwerkingen, tijdsverlies en minder optimale oplossingen. De stad zocht een aanpak waarbij waterbeheer van bij de start in het ontwerp zit.

Twee expertises, één oplossing

Antwerpen koos bewust voor een partnership tussen GIM en Sumaqua. GIM ontwikkelde het platform en de gebruikersworkflow op basis van GeoBlox, het framework voor interactieve geo-applicaties op maat. Sumaqua bouwde het hydraulisch rekenhart dat simulaties en analyses van waterstromen mogelijk maakt. “Net die combinatie maakte het verschil”, aldus Van Looveren. “Zo ontstond een geïntegreerde oplossing waarin ruimtelijke planning en waterbeheer naadloos samenkomen.”

Van projectgebied tot simulatie

De webapplicatie begeleidt ontwerpers doorheen het volledige proces: een projectgebied afbakenen, maatregelen intekenen zoals infiltratie of buffering, simulaties uitvoeren en resultaten evalueren. Ontwerp en analyse gebeuren in één omgeving, waardoor scenario’s eenvoudig vergeleken kunnen worden en beslissingen beter onderbouwd zijn. Waterbeheer wordt zo een integraal onderdeel van het ontwerp, geen aparte stap achteraf. De waterboekhouding op wijkniveau maakt de impact van ingrepen meteen zichtbaar: van ontharding en groendaken tot infiltratiebuffers en waterbuffers met vertraagde lozing.

Co-creatie als rode draad

De samenwerking verliep open en constructief. “De verschillende expertises vulden elkaar perfect aan”, zegt Van Looveren. “Er werd iteratief gewerkt, met regelmatige feedbackmomenten. Zo konden we de oplossing continu afstemmen op de noden van de gebruikers.”

Klaar voor gebruik vanaf 2026

Vanaf 2026 zetten zowel ontwerpers publieke ruimte als beleidsmedewerkers de tool effectief in. De stad ziet de oplossing als een belangrijke stap richting geïntegreerd en efficiënt waterbeheer. De inzichten uit het gebruik worden gedeeld met andere lokale besturen.

Dit project werd gerealiseerd binnen het PIO-programma (Programma Innovatieve Overheidsopdrachten), dat innovatie en co-creatie tussen overheid en markt stimuleert.